Yeşilay’da, bağımlılık ve sömürgecilik arasındaki tarihsel ilişki masaya yatırıldı

Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından düzenlenen “Bağımlılık ve Sömürgecilik Paneli”nde, bağımlılıkların tarih boyunca toplumları kontrol etmek ve ekonomik çıkar sağlamak amacıyla nasıl kullanıldığı ele alındı. TBMM Millî Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar ve Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Coşkun Yılmaz'ın katıldığı programda, sömürgeciliğin değişen yöntemleri, bağımlılık endüstrilerinin günümüzdeki etkileri ve bağımlılıklarla mücadelede önleyici çalışmaların önemi değerlendirildi.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Yeşilay Yayınları tarafından yayımlanan, Dr. Osman Atasoy'un kaleme aldığı Bağımlılık ve Sömürgecilik kitabından hareketle “Bağımlılık ve Sömürgecilik Paneli” düzenledi. 30 Ekim 2026 Cuma günü Yeşilay Genel Merkezi Sepetçiler Kasrı'nda gerçekleştirilen programa TBMM Millî Savunma Komisyonu Başkanı ve eski Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Coşkun Yılmaz, AK Parti Milletvekili, gazeteci ve yazar Ayşe Böhürler, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay Yönetim Kurulu ve Bilim Kurulu üyeleri, akademisyenler, araştırmacılar, yayın dünyasının temsilcileri ve davetliler katıldı.

Yeşilay'ın sömürgeciliğe karşı mücadelesini anlatan video gösterimiyle başlayan programda, bağımlılıkların tarihsel kökenleri, sömürgeci politikalarla ilişkisi ve günümüzde değişen sömürü yöntemleri üç ayrı oturumda değerlendirildi.

Hulusi Akar: “Bağımlılıklar millî güvenlik açısından ciddi bir tehdit”

TBMM Millî Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar, bağımlılıklarla mücadelenin toplumun geleceği ve millî güvenlik açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Bağımlılıkların toplumları zayıflatmak amacıyla kullanılabildiğini belirten Akar, “Bu mesele sadece uyuşturucu meselesi değil. Fikrî, zihnî ve kültürel bağımlılıklar da toplumlar için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu nedenle bağımlılıkla mücadeleyi her yönüyle ele almamız gerekiyor.” dedi.

Yeşilay'ın yürüttüğü çalışmaları takdirle karşıladığını ifade eden Akar, özellikle çocukların ve gençlerin bağımlılıklardan korunmasında erken yaşta eğitimin ve ailenin önemini vurguladı. Kayseri'deki Yeşilay Rehabilitasyon Merkezi'nin çalışmalarına da değinen Akar, bağımlılık tedavisinin ardından bireylerin sosyal hayata yeniden kazandırılmasının önemine dikkat çekerek “Tedaviyle mesele bitmiyor. İnsanların sağlıklı bir hayata kavuşmalarını, iş ve aile yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlamak gerekiyor. Bu noktada aileye, devlete ve toplumun bütün kesimlerine önemli sorumluluklar düşüyor.” ifadelerini kullandı.

Günümüzde ülkelerin silahlı tehditlerin yanı sıra farklı yöntemlerle de hedef alındığını belirten Akar, bağımlılıkların toplumları içeriden zayıflatabilecek bir araç olarak kullanılmasına karşı uyarıda bulundu. Millî savunmanın sınırların korunmasıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Akar, “Bağımlılık konusunun her neviyle, her çeşidiyle, her şekliyle, her boyutuyla ele alınması lazım. Sınırlarımızın Mehmetçik tarafından korunmasına eş bir şekilde bizim de savunmayı, korunmayı mutlaka hissettirmemiz lazım.” ifadelerini kullandı. Toplumun bütün kesimlerini bağımlılıklarla mücadelede sorumluluk almaya davet eden Akar, konuşmasını “Bu memleket bizim, bu millet bizim, bu tarih bizim, bu bayrak bizim ve bunu yükseltmek de hepimizin boynunun borcu.” sözleriyle tamamladı.

Mehmet Dinç: “Neslini kurtaran toplumlar kazanacak”

Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç ise, sömürgeciliğin tarih boyunca farklı yöntemlerle varlığını sürdürdüğüne dikkat çekerek günümüzde bağımlılıkların yeni bir sömürü aracına dönüştüğünü ifade etti.

Dünyanın yeni bir döneme girdiğini belirten Dinç, “Artık klasik anlamda sömürgecilik, bir toprağı askerlerle işgal etmekten ibaret değil. Bugün bağımlılık endüstrileri üzerinden insanların bedenleri, zihinleri ve kalpleri işgal edilerek sömürü devam ettiriliyor. Dünyada kartlar yeniden dağıtılırken, yeni bir sistem şekillenirken, neslini kurtaran toplumlar kazanacak.” dedi.

Bağımlılıkların bireylerin yanı sıra aileleri ve toplumların geleceğini de tehdit ettiğini vurgulayan Dinç, Yeşilay'ın 106 yıllık mücadelesine değinerek şunları söyledi:

“Türkiye Yeşilay Cemiyeti olarak 106 yıldır insanımızın ve insanlığın bağımsızlığı için mücadele ediyoruz. Verdiğimiz mücadele, sadece bir kişinin bağımlı olup olmaması meselesi değildir. Çünkü bağımlılık, bireyden başlayarak ailesine, çevresine, topluma ve nihayetinde bütün insanlığa zarar veren çok boyutlu bir tehdittir. Bugün işgalin sadece toprak işgali olmadığını, zihinlerin ve bedenlerin de işgal edilebildiğini biliyoruz. Bu nedenle millî savunmayı insanımızın bedenini, zihnini ve duygularını korumak olarak da görüyoruz.”

Bağımlılıklarla mücadelede kültürün önemine de değinen Dinç, “Bağımlılığa karşı en büyük gücümüz kültürümüz. Bilimle, irfanla ve en önemlisi kültürümüzle bu işgale karşı duracağız. Millet olarak bütün bağımlılıklara karşı memleketimizi savunacağız.” ifadelerini kullandı.

Sömürgeciliğin geçmişi ve günümüzdeki etkileri değerlendirildi

Panelin “Sömürgeciliğin Dünü ve Bugünü” başlıklı ilk oturumu, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Murat Şentürk'ün moderatörlüğünde gerçekleştirildi. İstanbul Ticaret Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dekanı ve Büyükelçi Prof. Dr. Ahmet Kavas, Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Selçuk Aydın ve Bağımlılık ve Sömürgecilik kitabının yazarı Dr. Osman Atasoy'un konuşmacı olarak yer aldığı oturumda, sömürgeciliğin tarihsel gelişimi ve bağımlılık yapıcı maddelerin sömürge politikalarındaki rolü ele alındı.

“Modern Dünyanın Yeni Sömürgecilik Alanları” başlıklı ikinci oturum, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ertuğrul İsmail Ökten'in moderatörlüğünde düzenlendi. AK Parti Milletvekili, gazeteci ve yazar Ayşe Böhürler, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Hüseyin Hayri Nuroğlu ve Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Akif Pamuk'un katıldığı oturumda, modern dünyada sömürgeciliğin değişen biçimleri ve toplumlar üzerindeki etkileri değerlendirildi.

Bağımlılıklarla mücadelede önleyici yaklaşımın önemi vurgulandı

Panelin son oturumu, “Bağımlılıklarla Mücadelede Önleyici Yaklaşım ve Yeşilay'ın Çalışmaları” başlığıyla gerçekleştirildi. Türkiye Yeşilay Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Ayşe Sena Sezgin'in moderatörlüğündeki oturumda psikiyatrist ve yazar Prof. Dr. Erol Göka, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Şeyma Halaç konuşmacı olarak yer aldı.

Oturumda, bağımlılıkların ortaya çıkmadan önlenmesine yönelik yaklaşımlar, çocukların ve gençlerin risklerden korunması, toplumsal farkındalığın artırılması ve Yeşilay'ın koruyucu ve önleyici çalışmaları ele alındı.

Program, kitap takdimi ve toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.

Bağımlılık ve sömürgecilik kitabı tarihsel sürece ışık tutuyor

Yeşilay Yayınları tarafından okurlarla buluşturulan, Dr. Osman Atasoy'un kaleme aldığı Bağımlılık ve Sömürgecilik kitabı, bağımlılık yapıcı maddelerin tarih boyunca sömürgecilik faaliyetleriyle kurduğu ilişkiyi farklı boyutlarıyla inceliyor.

Tütün ve afyon ticaretinin tarihsel gelişiminden hareketle bağımlılıkların ekonomik ve siyasi çıkarlar doğrultusunda nasıl araçsallaştırıldığını ele alan eser, bağımlılık meselesinin tarihsel ve toplumsal boyutlarının anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlıyor.